Dogu ve Batı Tıbbında Refleksoloji - Reflexology in Eastern and Western Medicine
MISIR ESKİ TARİHİ Bu Mısır duvar resmi MÖ 2330 civarına, 6. hanedana tarihlenmektedir. Antik kültürde refleksoloji uygulamasının en somut kanıtıdır. El ve ayak refleksolojisi uygulamasını tasvir eden piktograf, “Hekimlerin Mezarı” olarak da bilinen Saqqara'daki Ankhmahor'un (Firavun'dan sonraki en yüksek yetkili) mezarında bulunmaktadır. Resim, iki uygulayıcının diğer iki kişinin ellerine ve ayaklarına baskı uyguladığını, yazıtın "Acı hissetmeme izin verme" anlamına geldiğini ve "İstediğiniz gibi davranacağım" yanıtını tasvir ediyor. İki uygulayıcının koyu tenli olması Yukarı Mısır'dan olduklarını düşündürürken, alıcıların ise Aşağı Mısır'dan olduklarını düşündüren açık tenli olmaları. Bu resim, mezarın duvarında yer alan ve hekimin uzmanlık alanlarını temsil eden altı resimden biriydi. Diğer beşi doğum, diş hekimliği, mumyalama, sünnet ve farmakolojiyi (bitki bilimi) tasvir ediyor. Refleksoloji bilgisinin yavaş yavaş Mısır'dan Yunanistan'a, Arabistan'a, oradan da Roma İmparatorluğu üzerinden Avrupa'ya göç ettiği öne sürülüyor.
HİNT ESKİ TARİHİ
- Anlamı: "Vishnu'nun ayakları" veya "Vishnu'nun ayak izi" anlamına gelen Sanskritçe bir terimdir.
- Vishnupad Tapınağı: Bihar, Gaya'da yer alan bu tapınak, tanrı Vişnu'nun ayak izini barındırır ve Vishnu'nun Gayasura adlı iblisi bastığı yer olduğuna inanılır.
- Sembolizm: Vishnu'nun koruyucu gücünü ve yeryüzündeki varlığını temsil eder. Ayak izi, genellikle 19. yüzyıldan kalma metal alaşımlı tasvirler gibi ibadet nesnelerinde bulunur.
- Göklerin Sembolü: Hindu geleneğinde gökyüzü, uçsuz bucaksızlığı ve her şeyi kapsayan doğası nedeniyle bazen "Vishnu-pada" (Vishnu'nun ayakları) olarak adlandırılır.
- İbadet: Vishnu Pada'ya tapınmak, bağlılık göstergesi olarak görülür ve kutsal kabul edilir.
Buddha’nın Ayak İzleri
- Yaşamı: Bir prens olarak dünyaya gelmiş, ancak yaşlılık, hastalık ve ölüm gibi acıları gördükten sonra saraydaki lüks yaşamını terk ederek hakikati aramaya koyulmuştur.
- Aydınlanma: Uzun süren meditasyonlar sonunda bir incir ağacının (Bodhi ağacı) altında yaşamın ve acının kaynağına dair en derin bilgeliğe ulaşmıştır.
- Öğretisi: Temel amacı insanların acıdan (Dukkha) kurtulmasını sağlamaktır. Bunu Dört Yüce Gerçek ve Sekiz Aşamalı Asil Yol aracılığıyla anlatmıştır.
- Felsefesi: İlahi bir varlık olduğunu iddia etmemiş; herkesin içsel bir huzura ve aydınlanmaya (Nirvana) ulaşabileceğini savunmuştur.
Hindistan'da, Tirumala Efsanesinde tanrıça Lakshmi, Brahma ve Şiva ile birlikte Hinduizm'in kutsal üçlüsünün bir üyesi olan başlıca tanrılardan biri olan eşi Vişnu'nun ayaklarına masaj yapar. Vedik doktorların bedenin, zihnin ve ruhun rahatlamasını sağlamak ve hastalıkları iyileştirmek için ayaklara masaj yapma uygulamasını takip ettiğine inanılıyor. Vişnu Pada'nın Ayak İzleri, mitolojisindeki bölümlerle bağlantılı önemli nesnelerdir, dolayısıyla ayakları tüm evrenin birliğini simgelemektedir. Benzer şekilde Buda'nın ayakları, sembolik olarak çok katmanlı bir evrende yer alan öğretilerinin karmaşık bir haritasına dönüştürülür. Genellikle tabanın ortasındaki Dharma çakra gibi ayırt edici işaretler taşırlar. Bunların her ikisi de refleksolojinin ayakların daha büyük bütünü temsil ettiği inancıyla uyumludur. Buda'nın çeşitli dönemlere ait ayak izleri Asya'nın her yerinde bol miktarda bulunur. Yıllar boyunca birçok Asya ülkesinde ayak izlerini takip eden Japon yazar Motoji Niwa, bu tür 3.000'den fazla ayak izi bulduğunu tahmin ediyor; bunların arasında yaklaşık 300'ü Japonya'da ve 1.000'den fazlası Sri Lanka'da. Budizm ve Hinduizm Hindistan'ın dinleriydi. Budizm, Han Hanedanlığı döneminde (MÖ 206 – MS 220) Hindistan'dan Çin'e ulaştı. İpek Yolu tüccarları muhtemelen MS 100 civarında bunu Çin'e tanıttı. Budizm'in Budist rahiplerle birlikte bu göçünü refleksolojinin takip ettiğini düşünmek mantıksız değil.
ÇİN ESKİ TARİHİ
- Meridyen Aktivasyonu: Ayak tabanındaki belirli noktaların uyarılmasıyla iç organ fonksiyonlarını desteklemek.
- Qi Akışı: Ayaklardaki enerji tıkanıklıklarını açarak vücudun genel dengesini sağlamak.
- Kan Dolaşımı: Sıcak su ve bitkilerle yapılan banyolar, kan akışını hızlandırarak vücudun ısınmasını sağlar.
- Kullanılan Bitkiler: Genellikle meridyenleri ısıtan misk otu (mugwort), dolaşımı artıran zencefil ve ağrıyı hafifleten diğer şifalı bitkiler kullanılır.
- Toksin Atımı: Ter gözeneklerini açarak vücudun doğal detoks sürecine yardımcı olur.
- Jia Ji Noktaları: Ayak sorunları olan hastalarda, omurga boyunca yer alan ve bugün "Hua Tuo Jiaji" olarak bilinen noktalara moksa (ısı terapisi) uygulayarak sinir ve kas sistemini iyileştirmiştir.
- Yongquan Noktası: Ayak tabanının ortasında bulunan bu kritik nokta, Hua Tuo prensiplerine göre vücudun enerji rezervlerini doldurmak ve ağrıları hafifletmek için uyarılır.
- Dr. Yu Fu Kayıtları: Sima Qian, Shiji adlı eserinde Dr. Yu Fu (isminin anlamı "İyileştirme" ve "Ayak" kelimelerinden gelir) adında efsanevi bir doktordan bahseder.
- İlaçsız Tedavi: Kayıtlara göre Dr. Yu Fu, hastalarını bitkisel ilaçlar veya akupunktur kullanmadan, sadece vücut ve ayak masajı yaparak tedavi ediyordu.
- Etkinlik: Sima Qian bu tedavi yöntemiyle ilgili olarak, hastalığın doktorun "her bir dokunuşuna/vuruşuna tepki verdiğini" ve iyileşme sağlandığını not etmiştir.
"Ve hastalık onun her vuruşuna yanıt verdi."
- Beslenme Odaklı Çözüm: Hastalığın beslenme yetersizliğiyle ilgili olduğunu fark etmiş; pirinç kabuğu, soya fasulyesi ve karaciğer gibi gıdaların tüketilmesini önermiştir.
- Si Miao San Formülü: Ayaklardaki "nem-ısı" (damp-heat) dengesizliğini gidermek için geliştirilen "Si Miao San" (Dört Harika Toz) formülü, bugün hala gut ve ayak şişlikleri gibi iltihaplı durumların tedavisinde kullanılmaktadır.
- Ayak Masajı (Chang Chang Mo Jiao): Sağlıklı kalmak için avuç içlerini ısıtıp ayak tabanlarını (özellikle böbrek meridyeninin başlangıcı olan Yongquan noktası) düzenli olarak ovmayı önermiştir.
- Amacı: Bu uygulama "ateşi aşağı çekmek", böbrek enerjisini (Qi) güçlendirmek ve uykusuzluğu gidermek için yapılır.
- Sun Xing (Hayalet İnanç): Ayak başparmağının tırnak köşesinde yer alan SP1 (Yinbai) noktasıdır.
- Gui Lu (Hayalet Yol): Ayak tabanının merkezindeki KD1 (Yongquan) noktasıdır.
Yijing (MS 635 – 713), Tang döneminde gezgin ve tercüman olarak ünlü Çinli bir Budist Keşişti. (618-907). Çin ile Hindistan arasındaki deniz yolu boyunca seyahat etti ve birçok Budist metnin Sanskritçe ve Pali'den Çinceye çevrilmesinden sorumluydu. Görünüşe göre mevcut Çin ayak masajı teknikleri, Çin'in kendi geleneksel ayak masajı teknikleri (Lao-zi) ile Budizm yoluyla Çin'e tanıtılan Hint ayak masajı tekniklerinin harmanlanmasından gelişmiştir.
JAPON ESKİ TARİHİ
Budizm'in Japonya'ya "resmi" girişi altıncı yüzyılın ortalarında gerçekleşti. Bununla birlikte, mahkeme tarihçelerinde kaydedilen aktarımdan bağımsız olarak, Kore Yarımadası'ndan gelen göçmenlerin yanı sıra ana karaya sık sık giden ve muhtemelen Budizm'i yanlarında getiren tüccarlar ve denizciler tarafından dini tanıtmaya yönelik daha önceki temaslar ve girişimler de vardı.
İmparatoriçe Kōmyō (701–760), ihtiyaç sahiplerine ücretsiz sağlık ve ilaç sağlayan iki Budist kurumu olan Hidenin ve Seyakuin'i Nara'daki Kōfuku Tapınağı'nda kurdu. Gelecek yüzyıllar boyunca Japon Budist rahipler, Çin'in tıbbi teknik bilgisini Japonya'ya aktarmada ve hem seçkinlere hem de genel nüfusa sağlık hizmeti sağlamada önemli rol oynadılar. M.S. 753 yılında, tıp konusunda bilgili olan Çinli rahip Jianzhen, Doğu Çin Denizi'ni geçmek için 12 yıl içinde yapılan beş başarısız girişimin ardından Japonya'ya geldi. Kör olduğu için bitkileri tanımlamak için koku alma duyusunu kullandı. İmparatorun ölümünden 49 gün sonra, 756 yılında İmparator Shōmu'ya adadığı Nara'daki imparatorluk sarayına tıbbi metinler ve geniş bir materia medica koleksiyonu getirdi. Bunlar, Shōsōin olarak bilinen Tōdai-Tapınağı'nın (Tōdai-ji) kütük kabin tarzı bir hazine evinde tutuluyorlar. Ayak masajı teknikleri bilgisinin de dahil olduğunu varsaymak mantıklıdır. Japon yazar Motoji Niwa, Japonya'da Buda'nın yaklaşık 300 ayak izini buldu. Taş oymalardan biri Japonya'nın Nara kentindeki Kōfuku Tapınağı'nda bulundu.
Japon refleksoloji tarihi, eski Çin meridyen teorilerini, özellikle Anma'dan (masaj) gelişen ve sonunda modern Shiatsu'yu etkileyen, yerli, uygulamalı şifa teknikleriyle harmanlamaktadır. Kökleri Doğu tıbbına dayanan bu yöntem, kendi kendini iyileştirmeyi desteklemek için ayaklar ve ellerdeki basınç noktalarından geçen enerji yollarını uyarmaya odaklanır. Antik Kökler (M.Ö. 1000 - M.S. 753): Kökleri Çin refleksolojisiyle paylaşan (4.000 yıl öncesine dayanan) Japon teknikleri, Çin tıbbı eğitimi alan keşişler aracılığıyla gelişti. MS 753'te Çinli rahip Jianzhen, geleneksel tıp bilgisini Japonya'ya getirdi. Anma'nın Gelişimi: Japon uygulayıcılar, Shiatsu'nun öncülü olarak kabul edilen ve ayak basıncı tekniklerini etkileyen meridyen teorisini içeren bir masaj terapisi türü olan Anma'yı (bastırma ve ovma) geliştirdiler. Modern Çağ (1913): Psikolog Dr. Kurakichi Hirata, basınç uygulamanın terapötik etkilerini açıklamak için vücudu yedi bölgeye bölen bir yatay bölge terapisi sistemi geliştirdi. Modern Etki: Bugün, geleneksel doğu enerji çalışmaları ile rahatlama ve refah için modern tekniklerin bir karışımı olarak kabul edilmektedir. Önemli Tarihi Gelişmeler: Anma Masajı: Japonların en eski biçimleri, uygulamalı şifa. Manastır Etkisi: Budist rahipler vücut basıncını iyileşmeyle ilişkilendiren teknikler getirip geliştirdiler. Hirata Bölge Terapisi: Dr. Kurakichi Hirata "7 bölgeli" bir sistemi belgeledi.
www.refleksoloji.org